• Sleutelrol voor het realiseren van de voedseltransitie en gezonde voeding van de groeiende wereldbevolking vervult de voedselverwerking.
• Het toegepaste onderzoek is van cruciaal belang voor het voortvarend ontwikkelen van nieuwe, duurzame productie- en evaluatiemethoden in een samenleving bezorgd om de toekomstige voedselvoorziening.
• De onderzoekers werkzaam binnen het lectoraat werken ook binnen het onderwijs. Studenten maken op deze wijze kennis met de laatste ontwikkelingen op duurzame voedselproductie. Het lectoraat heeft ook een minor ontwikkeld.
• Uitgebreid netwerk binnen de voedingssector, dat samenwerkt met tientallen bedrijven en kennisinstellingen.
• Partner in diverse TKI-consortia en het onderzoeksprogramma Fascinating.

Het lectoraat heeft als missie om innovatieve procestechnologieën te ontwikkelen die de voedseltransitie bevorderen. De focus ligt op het optimaliseren van kwaliteit en het verminderen van emissies en kosten. Zo dragen we bij aan de voedselzekerheid in 2050 en daarna. We streven naar de ontwikkeling en implementatie van geavanceerde technologieën die niet alleen de efficiëntie van voedselproductie verhogen, maar ook bijdragen aan de gezondheid van de consument. De zuivelsector geldt hier als voorbeeld voor de gehele voedselketen.

1. Duurzaamheid (eco-efficiency) - Duurzaamheid is cruciaal voor de voedingssector in Nederland, met focus op plantaardige eiwitten en eco-efficiency.
2. Milde processen - Consumenten kiezen voor verse, natuurlijke producten met gezondheidsvoordelen, vereisen milde technologieën voor eiwitgewassen.
3. Data-analyse en AI - Computersimulatie groeit in populariteit in de sector, vooral voor proces-productinteractie, onderwijs, onderzoek en real-time procesaansturing.

De projecten binnen het lectoraat zijn gekoppeld aan diverse thema's zoals de eiwittransitie, het kwantificeren en vergelijken van duurzaamheid, ontwikkeling van milde procestechnologie, verduurzaming van eiwitketens en het toepassen van computermodellen en AI.

• Ontwikkeling Ultra Mild Preservation (UMP) - Binnen het FACT wordt een door NIZO en VHL ontworpen procestechnologie geïnstalleerd waarbij vloeibare levensmiddelen binnen 1 seconde kunnen worden gepasteuriseerd of gesteriliseerd.
• Vergelijken van duurzaamheid van diverse voedingsmiddelen – Een nieuwe methode voor het vergelijken van de carbon footprint van zuivel en plantaardige alternatieven op basis van nutriënten, eiwitkwaliteit en boerderij management.
• Ontwikkeling van een continue ricotta-productie – Op Terschelling wordt een duurzame kaasfabriek gebouwd waar de wei wordt verwerkt tot ricotta. Het lectoraat heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van het continue proces (gangbaar is het minder efficiënte batchproces).

Het lectoraat hecht veel waarde aan het delen van de onderzoeksresultaten met maatschappelijke organisaties en partners in de voedselketen. Hieronder is een overzicht gegeven van de belangrijkste publicaties van wetenschappelijke artikelen, mediapublicaties en white papers.

Uitgelichte publicaties

• Polman, J., Koerten, K. van, Tromp, R.H., Jong, P. de, Critical review on an experimental design to measure and model milk fouling in heating equipment. Journal of Food Engingeering 350 (2023) 111402 - Vervuiling is een grote kostenpost in de voedingsmiddelenindustrie. Joyce Polman (docent onderzoeker VHL) heeft aangegeven hoe vervuiling kan worden onderzocht en verminderd.
• Jong, P. de, Woudstra, F., Wijk, A.N. van Wijk, Sustainability Evaluation of plant-based beverages and semi-skimmed milk incorporating nutrients, market prices and environmental cost. Sustainability 16 (2024) 1919 https://doi.org/10.3390/su16051919 - In de media en vakliteratuur worden veel overzichten gegeven van de duurzaamheid van verschillende voedingsmiddelen. In dit artikel wordt een methode gepresenteerd waarbij de duurzaamheid wordt gekoppeld aan nutriënten, eiwitkwaliteit en marktprijs.

Alle publicaties van het lectoraat vind je op Greeni, de online bibliotheek van het groene hbo.

De kenniskring bestaat momenteel uit experts van het ARC en docenten uit het onderwijs. Op dit moment zijn dat:

• Jan Heijenga (docent CT)
• Franciska Woudstra (docent VT)
• Koos de Vries (docent VT)
• Koos Oosterhaven (manager FACT)
• Marije Strikwold, (associate lector)
• Inge de Vries (projectmanager ARC)
• Jacob Duinstra (coördinator master IDCM)

Veiligheid in de Voedselketen

Het associate lectoraat Veiligheid in de Voedselketen richt zich op waarborgen van de voedselveiligheid van boer tot bord. Hier onderzoeken we het lot van stoffen in de (circulaire) voedselketen, identificeren mogelijke gezondheidsrisico’s en stellen risicomitigatiestrategieën vast. Daarnaast is productintegriteit (voedselfraude) een grote focus en maken we gebruik van geavanceerde technieken voor kinetiek- en toxiciteitstesten. Deze multidisciplinaire onderzoekslijn draagt bij aan een duurzame toekomst voor mens en milieu, in samenwerking met kennisinstituten, bedrijven en studenten.

Lees meer over het associate lectoraat Veiligheid in de Voedselketen.

Wil je meer weten over het lectoraat Duurzame Voedsel & Zuivelverwerking? Benieuwd naar de mogelijkheden van samenwerken? Of interesse in een stage of afstudeerproject?

Dr. Peter de Jong
Lector Duurzame Voedsel & Zuivelverwerking

E-mail: peter.dejong@hvhl.nl